Leuk dat de Audioclub Oost Brabant mij de gelegenheid hebben gegeven mijn referentie luidsprekers te demonstreren. Prettige ontvangst en heel leerzaam. Het was de eerste keer dat mijn luidsprekers te horen waren in een grote zaal met zoveel toehoorders, iets meer dan 40.
Na installatie klonken ze al prima, zoals ook in het AOB verslag te lezen is. Maar vlak voordat de demo begon kwam ik er achter dat de tweeter jumpers nog niet geinstalleerd waren. In mijn eigen ruimte had ik het waarschijnlijk meteen opgemerkt maar in deze nieuwe situatie dus niet. Geschrokken heb ik ze er in gezet (de 0 dB jumpers). Mijn eerste impressie op dat moment was dat het hoog opeens gedempt klonk. Maar op dat moment stonden en liepen er aardig wat mensen voor de luidsprekers. Heb het toen zo gelaten want ik dacht dat het daar aan lag. Tijdens het spelen van de eerste nummers vond ik het hoog toch nog te gedempt klinken. De meeste mensen in zaal waren het met me eens. En ik heb de +1dB jumpers en in gezet en de situatie verbeterde enigszins.
Om een lang verhaal kort te maken; de akoestiek van de zaal bleek het frequentiebereik nogal selectief te dempen. Hoe hoger de frequenties hoe meer demping eigenlijk. Er was mij vantevoren al gewaarschuwd dat de zaal "iets" deed. Ook vanwege de flinke ronde tunnelachtige lichtstraat in het plafond. Gesitueerd precies tussen de luidsprekers en het publiek. Na terugkomst heb ik mijn ontwerp data er op nagekeken. Zonder jumpers staan de tweeters op +2,7 dB te spelen.
Mijn conclusies:
De grote afstand tussen luidspreker en luisteraars (ook rij 1) dempt aanzienlijk meer dan in een huiskamer sitatie. Maar ook selectief de hogere frequenties. Logisch, deze zijn veel vatbaarder voor demping. De lichtstraat deed ook zijn duit in het zakje. Voor het publiek vanaf rij 2 trad ook extra demping op bij de hogere frequenties omdat de tweeters onderin de baffle zitten. En de hoge frequenties kunnen dan nog moeilijker "over de hoofden heen" doordringen naar achteren. Vanaf rij 2 en verder ga je dat al echt wel merken. En achterin helemaal. Er waren 6 of 7 rijen mensen in de zaal. Achterin gingen mensen staan om het beter te horen.
Omdat achterin de zaal het geluid erg gedempt was heb ik het volume hoger gezet. Bij sommige nummers was dat te hard hoorde ik achteraf. Ik hoorde het zelf niet want ik stond meestal helemaal achterin. Ook qua muziek had ik betere keuzes kunnen maken. Het nummer van Bruce Springsteen The River had ik bijvoorbeeld uitgekozen omdat het kwaliteitsverschil binnen de opname zo groot is. De stem van Springsteen is dof (dat zit in de opname, komt misschien omdat Springsteen de microfoon bijna opeet tijdens live optredens) maar die mondharmonica is super helder. Dat vond ik geinig om te laten horen. Achteraf niet zo'n goede keuze denk ik, dan krijgen mijn luidsprekers de schuld.
Op sommige plekken in de zaal klonk het laag te sterk. In AOB verslagen bij andere demonstraties heb ik soortgelijke dingen gelezen. Bij het nummer van Rita Payes werd in het verslag gezegd dat er wel héél véél laag was. Dat klopt. In dit nummer zit ook heel veel en diep laag. Dat wilde ik laten horen want van een referentie luidspreker zou je mogen verwachten dat dit er ook exact zo uit komt. En dat gebeurde ook. Maar wel versterkt door de zaal. Dus misschien ook niet zo'n goede keuze achteraf..
Die versterking dat heeft met die zaal te maken denk ik, want ik kom dit anders nooit tegen. De zaal loopt taps toe naar achteren. Mischien dat er daarom een soort akoestische stuwing plaatsvind. Voor een klant met een dergelijk grote luisterruimte zou ik dit makkelijk kunnen oplossen met een of meerdere modificaties. Maar dit is bij mij nog nooit voorgekomen. Normaal gesproken zijn de luisterruimtes (meestal huiskamers) veel kleiner en de afstand naar de luisteraar uiteraard ook. En er zitten natuurlijk geen rijen mensen voor je.
Desondanks toch veel complimenten gekregen. Het laag was wel strak en clean werd er van meerdere kanten tegen me gezegd. Dat de luidsprekers veel meer potentie hebben dan ze nu laten horen heb ik een paar keer gehoord. De bronapparatuur werd als waarschijnlijke schuldige aangewezen. Ik zou veel te weinig aandacht hebben besteed aan voedings apparatuur/filters/kabels en ook polariteit. In het verleden heb ik diverse netfilters in mijn systeem gehad (ik heb ze nog steeds) en ook gexperimenteerd met polariteit. Maar in beide gevallen nooit een positief resultaat kunnen vaststellen. Daarna in hety kader van "less is more" deze weggelaten. Maar dit gezegd hebbende, de voeding van mijn nieuw aangekochte HD Bluetooth receiver heeft inderdaad wel een upgrade nodig. Er waren ook af en toe kleine tikjes te horen. Ik ben nu op zoek naar een goede lineaire voeding om de kleine schakelende voeding te vervangen. En ook de SPDIF interface tussen de Pro-Ject mediaspeler en de Audiomat DAC was niet helemaal zuiver. Dat heb ik inmiddels opgelost met een zelfgemaakte dubbel afgeschermde kabel.
Een iemand vond de woofer-tweeter integratie erg goed gelukt. Tijdens de demonstratie maakte iemand een "uitstekend" gebaar naar mij. Men was ook erg onder de indruk van de afwerking, constructie en het materiaal gebruik. Niet alles is even goed gegaan maar wel al met al een hele leerzame ervaring, tot een volgende keer zou ik zeggen!
De muzikale groeten van Jem
(Deze pagina is geupdate op 12 jan 2026)
